Συνταγή για τον πιο αφράτο και γευστικό Κρητικό άρτο αρτοκλασίας. Βγάζει ένα μεγάλο ψωμί. Πολλαπλασιάστε την επί 5 για να φτιάξετε τους κλασικούς άρτους που πηγαίνουμε στη εκκλησία.
Στην Κρήτη μας αρέσει να αρωματίζουμε τα φαγητά μας. Είτε πρόκειται για κόλλυβα, είτε για ψωμιά, είτε για πιλάφια ή χορτοπιτάκια, όλο και κάποιο αρωματικό θα ρίξουμε μέσα. Αυτή η παραδοσιακή συνταγή για Άρτο αρτοκλασίας αρωματίζεται με κανέλα και δάφνη και γλυκαίνεται με λίγο μέλι ώστε να σας δώσει τον πιο αρωματικό, νόστιμο και αφράτο άρτο που θα φτιάξετε ποτέ.
Όταν ήμουνα μικρός στο χωριό θυμάμαι πως την αρτοκλασία τη λέγαμε αρτοπλασία. Δεν ξέρω αν ήταν λόγω της ηλικίας ή αν απλώς παραφράζαμε τη λέξη οι περισσότεροι χωριανοί. Ο όρος αρτοκλασία προέρχεται από τις λέξεις άρτος και κλάσμα που σημαίνουν ψωμί και ποσοστό/κομμάτι. Είναι δηλαδή το ψωμί το οποίο προορίζεται να χωριστεί σε πολλά κομμάτια ώστε κατόπιν να μοιραστεί στον κόσμο.
Το σφράγισμα του Άρτου
Όποιος με γνωρίζει ξέρει πως είμαι μεγάλος λάτρης του ψωμιού, και ιδιαίτερα του γλυκού ψωμιού. Για παράδειγμα, δώσε μου να φάω ρολά κανέλας με επικάλυψη λευκής σοκολάτας και θα γίνω χαλί να με πατήσεις! Για το λόγο αυτό, πολλές φορές φτιάχνω αυτόν τον άρτο, μόνο και μόνο για να έχω κάτι να τσιμπάω. Αν θέλετε να τον πάτε στην εκκλησία θα πρέπει να τον σφραγίσετε με την ειδική σφραγίδα την οποία θα βρείτε σε μαγαζιά που πουλάνε εκκλησιαστικά είδη ή στην κεντρική αγορά της πόλης σας.
Το πρόβλημά μου είναι ότι στο φούσκωμα τα σημάδια από τη σφραγίδα ξεθωριάζουν πάρα πολύ και σχεδόν δεν φαίνονται. Θα μπορούσα να σφραγίσω τον άρτο μετά το τελευταίο φούσκωμα, αλλά φοβάμαι ότι αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να χάσει λίγο από τον όγκο και να βγει λιγότερο αφράτος, οπότε προτιμώ να κάνω σφράγισμα αμέσως μετά που θα τον σχηματίσω.
Το περιμετρικό χάραγμα
Εκτός από το σφράγισμα του άρτου, συμβολική σημασία έχει και το χάραγμά του πριν το ψήσιμο. Το χάραγμα γίνεται περιμετρικά με κοφτερό μαχαίρι, και συμβολίζει το διαχωρισμό των επουρανίων από τα επίγεια. Εκτός από το συμβολισμό αυτό βέβαια βοηθάει και στο να φουσκώσει ο άρτος καθ' ύψος και να μην παρουσιάσει ρωγμές στην επιφάνειά του.
Αν σας αρέσει να ζυμώνετε, δείτε την εύκολη συνταγή για χωριάτικο ψωμί και το κλασσικό ψωμί της Καθαράς Δευτέρας, την Εύκολη Λαγάνα.
📖 Συνταγή
Άρτος Κρητικός (για Αρτοκλασία) - Συνταγή
Υλικα
Για το αρωματικό νερό:
- 1 ½ φλιτζάνι νερό
- 2 φύλλα δάφνης
- 2 ξυλάκια κανέλας
- 6 γαρύφαλλα
Για τον άρτο:
- 1 κούπα (250 γρ) αρωματικό νερό
- 2 κούπες (250 γρ) αλεύρι σκληρό
- 2 κούπες (250 γρ) αλεύρι για όλες τις χρήσεις
- 1 φακελάκι (9 γρ) ξηρή μαγιά
- ½ κούπα (100 γρ) ζάχαρη
- 2 κουταλιές μέλι
- 2 κουταλιές κονιάκ ή κόκκινο κρασί
- 2 κουταλιές ελαιόλαδο
- ½ κουταλάκι κανέλα σε σκόνη
- ½ κουταλάκι αλάτι
- Επιπλέον αλεύρι για το ζύμωμα αν χρειαστεί
Για το γυάλισμα:
- 2 κουταλιές καυτό νερό
- 1 κουταλάκι ζάχαρη
Οδηγιες
- Φτιάξτε το αρωματικό νερό: Ζεστάνετε σε μπρίκι το νερό με τα αρωματικά. Όταν το νερό αρχίσει να βράζει κλείστε το μάτι και αφήστε το να έρθει σε θερμοκρασία δωματίου. Σουρώστε με σουρωτήρι του τσαγιού.
- Φτιάξτε τον άρτο: Στο μπολ του ηλεκτρικού μίξερ ανακατέψτε 1 κούπα αρωματικό νερό, μία κουταλιά από το αλεύρι, μία πρέζα ζάχαρη και τη μαγιά. Αφήστε το 5-10 λεπτά και όταν το δείτε να έχει φουσκώσει προσθέστε το υπόλοιπο αλεύρι, τη ζάχαρη, το μέλι, το κονιάκ, το ελαιόλαδο, την κανέλα και το αλάτι. Ζυμώστε με το εξάρτημα για ζύμες μέχρι να έχετε ένα εύπλαστο ζυμάρι. Αν το ζυμάρι κολλάει προσθέστε λίγο επιπλέον αλεύρι.
- Σκεπάστε με καθαρή πετσέτα και αφήστε σε ζεστό μέρος μέχρι να τριπλασιαστεί σε όγκο (2-3 ώρες).
- Ξαναζυμώστε για 3-5 λεπτά και σχηματίστε μία μεγάλη στρογγυλή μπάλα. Βάλτε τη μπάλα σε ταψί στρωμένο με λαδόκολλα, πασπαλίστε τη με λίγο αλεύρι και πιέστε με δύναμη τη σφραγίδα στο κέντρο της μπάλας. Αφήστε τη σε ζεστό μέρος μέχρι να διπλασιαστεί σε όγκο.
- Προθερμάνετε το φούρνο στους 175°C.
- Χαράξτε περιμετρικά τον άρτο με ένα κοφτερό μαχαίρι και ψήστε για 50 λεπτά. Αν δείτε ότι η επιφάνεια ροδίζει γρήγορα, καλύψτε την με αλουμινόχαρτο. Βγάλτε τον άρτο από το φούρνο και αφήστε τον πάνω σε σχάρα να κρυώσει. Όσο είναι ακόμα καυτός, αναμείξτε το καυτό νερό με τη ζάχαρη και αλείψτε με αυτό την επιφάνειά του για να γυαλίσει. Στην αρχή η επιφάνεια θα κολλάει, αλλά θα σταματήσει να κολλάει όταν κρυώσει εντελώς.
- Καλή σας όρεξη!
Σημειωσεις
- Για έναν μεγάλο παραδοσιακό άρτο θα χρειαστείτε μιάμιση φορά αυτή τη συνταγή (σημειώστε ότι ένας οικιακός φούρνος ίσως να ψήσει ανομοιόμορφα έναν άρτο τέτοιου μεγέθους).
Διατροφικα στοιχεια
Αν σας άρεσε αυτή η συνταγή αποθηκεύστε την στο Πίντερεστ
Nel αναφέρει:
Καλημέρα,
θέλω να φτιάξω αυτή τη συνταγή αλλά έχω μία απορία, μήπως είναι λίγη η μαγιά για 1.250 γρ. αλεύρι;;;
Ευθύμης αναφέρει:
Καλημέρα σας, το αλεύρι είναι συνολικά 500γρ (250γρ σκληρό και 250γρ για όλες τις χρήσεις)
Nel αναφέρει:
Ευχαριστώ για την άμεση απάντηση. Είδα 2 κούπες αλεύρι (250 γρ) κ το πολλαπλασίασα x2. Τώρα τα άλλα 250 γρ. δεν ξέρω πού τα ειδα !!!!!!
Ευχαριστώ κ πάλι. Καλό ΣΚ
Ευθύμης αναφέρει:
Καλή επιτυχία!
Ειρηνη αναφέρει:
Γεια σου εύθυμη!
Έχω κάνει τον άρτο σου ( σα ψωμί πρωινού και με σιτάρι κ με σίκαλη άλλη φορά και ήταν επιτυχημένο κατά γενική ομολογία).
Θα ήθελα να σου προτείνω κάτι όμως για να μην χαντακωθει η συνταγή και άλλες μαγείρισσες ...όταν βάζεις σε παρένθεση ΤΑΑ γραμμάρια, με μη καθαρό μυαλό σκέφτεται κανείς "250γρ" πχ. Ίσως θα ταν πιο ασφαλές ναα γράφεις είτε "κούπα των 250γραμμαριων" η τα γραμμάτια της συνταγής.
Σήμερα που επιλεξα το αυτοματοποιημένο: υλικά χ2 για να έχω απευθείας τα υλικά της διπλάσιας ποσότητας μπροστά μου , πήγα πάλι να την πατήσω.....ίσως και άλλες....αν θες, σκέψου το.....
Καλά μαγειρέματα κ σ ευχαριστω για τη συνταγή....
Ευθύμης αναφέρει:
Γεια σου Ειρήνη,
Σε ευχαριστώ πολύ!
Το γνωρίζω το πρόβλημα που αναφέρεις, έγινε όταν μπήκε η λειτουργία του διπλασιασμού ή τριπλασιασμού των υλικών… δυστυχώς οι παλιές συνταγές πρέπει να αλλάξουν χειροκίνητα και δεν έχω προλάβει να τις φτιάξω όλες!
😅
Ανθή αναφέρει:
Καλησπέρα σας,θα μπορούσατε να με βοηθήσετε με τις ποσότητες? Παρακάτω αναφέρετε μια κούπα αρωματισμένο νερό 250γρ και μετά λέτε 2κουπες αλεύρι πάλι(250γρ) πόσο νερό αρωματισμένο να βάλω σε πόσο αλεύρι?
1 κούπα (250 γρ) αρωματικό νερό=1*250
2 κούπες (250 γρ) αλεύρι σκληρό 2*250=500
2 κούπες (250 γρ) αλεύρι για όλες τις χρήσεις 2*250=500
Κ αν ισχύει αυτό δεν είναι λίγη μια μαγια σε 1κιλο αλευρι?
Ευχαριστώ εκ των προτέρων 🙏
Ευθύμης αναφέρει:
Καλησπέρα σας,
επειδή το νερό κατά το βράσιμο θα εξατμιστεί βάζουμε λίγο παραπάνω και βράζουμε μαζί με τα αρωματικά. Στη συνέχεια παίρνουμε 1 κούπα από αυτό το νερό και το προσθέτουμε σε συνολικά μισό κιλό αλεύρι.
(η 1 κούπα αλεύρι, σωστά μετρημένη είναι 125γρ)
Ανθή αναφέρει:
Σας ευχαριστώ πολύ για την αμεσότητα και τη βοήθεια 😊